Ngày 05/12/2025, Diễn đàn Thường niên lần thứ 8 (AF8) do Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) tổ chức đã diễn ra trong thời điểm mang tính bước ngoặt của thị trường vốn Việt Nam. Sau 25 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc hướng tới mục tiêu nâng hạng lên thị trường mới nổi, mở ra nhiều cơ hội mới song cũng đối diện với những yêu cầu ngày càng khắt khe nhằm thu hút và tiếp cận hiệu quả dòng vốn quốc tế.
Với chủ đề “Hội đồng Quản trị bứt phá: Vươn tầm khu vực, định vị niềm tin và danh tiếng trên thị trường vốn”, AF8 là nơi các nhà lãnh đạo doanh nghiệp cùng trao đổi, cam kết hành động nhằm nâng cấp “Hệ điều hành Quản trị Công ty (QTCT)”, bứt phá khỏi tư duy tuân thủ truyền thống để tham gia sân chơi thị trường vốn khu vực và quốc tế với hai tài sản đặc biệt: niềm tin và danh tiếng.
Nâng hạng không phải là đích đến
Phát biểu khai mạc định hướng tại AF8, bà Vũ Thị Chân Phương – Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) nhấn mạnh: “Việc nâng hạng không phải là đích đến. Đó mới chỉ là khởi đầu cho một giai đoạn phát triển cao hơn, với yêu cầu ngày càng lớn về minh bạch, hiệu quả và khả năng bảo vệ nhà đầu tư.”
Mở rộng từ góc nhìn quốc tế, bà Nguyễn Hồng Giang – Quản lý Chương trình Cấp cao, Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) cũng đồng tình, cho rằng văn hóa quản trị vững mạnh chính là chìa khóa để Việt Nam phát huy trọn vẹn tiềm năng của một nền kinh tế kiên định, hấp dẫn và đáng tin cậy. Theo bà, các nhà đầu tư ngày nay hiểu rõ rằng hiệu quả tài chính bền vững gắn liền trực tiếp với những chuẩn mực quản trị đề cao minh bạch, trách nhiệm giải trình và phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, theo bà Elsa Ben Hamou Dassonville – Trưởng nhóm Chuyên gia Giải pháp Phát triển Bền vững & Khí hậu khu vực châu Á – Thái Bình Dương (APAC) của MSCI, dòng vốn toàn cầu không tìm kiếm tăng trưởng ngắn hạn, mà tìm kiếm niềm tin ở những doanh nghiệp minh bạch, có năng lực quản trị tốt, khả năng phục hồi cao và sở hữu lộ trình chuyển đổi rõ ràng.
Kinh tế Việt Nam: Lạc quan để tiến bước, cải cách để bứt phá
Tại AF8, ông Michael Kokalari – Kinh tế trưởng VinaCapital đã phác họa bức tranh kinh tế Việt Nam với góc nhìn “lạc quan nhưng thận trọng”. Các động lực tăng trưởng chủ chốt như xuất khẩu, du lịch quốc tế và đầu tư hạ tầng được đánh giá sẽ tiếp tục nâng đỡ nền kinh tế trong năm 2026, trong khi tiêu dùng nội địa được kỳ vọng phục hồi rõ nét hơn.
Theo ông, lạm phát vẫn nằm trong tầm kiểm soát, tuy nhiên áp lực về tỷ giá còn hiện hữu trong bối cảnh chính sách tiền tệ ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng. Ở góc nhìn dài hạn, ông nhấn mạnh rằng cải cách thể chế, giảm chi phí vốn và đặc biệt là phát triển một ngành công nghiệp AI thực thụ sẽ là những trụ cột then chốt giúp nền kinh tế Việt Nam bứt phá và nâng tầm.
Quản trị Công ty – Đơn vị tiền tệ quốc tế
Các phiên thảo luận tại AF8 cho thấy một điểm đồng thuận ngày càng rõ ràng: QTCT đã trở thành “đơn vị tiền tệ quốc tế”, giúp kết nối giá trị doanh nghiệp với các nhà đầu tư không chỉ trong nước mà cả quốc tế. Sự thay đổi này đặt QTCT vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển bền vững, đòi hỏi doanh nghiệp phải áp dụng và thực hành các thông lệ quản trị tốt theo các chuẩn mực khu vực và quốc tế.
Theo bà Alejandra Medina – Quản lý Chương trình QTCT khu vực châu Á của OECD, QTCT không còn là câu chuyện nội bộ của từng tổ chức, mà đã trở thành “ngôn ngữ chung” để nhà đầu tư so sánh, đối chiếu và định vị doanh nghiệp. Bộ Nguyên tắc QTCT G20/OECD theo đó đóng vai trò như một hệ quy chiếu chung, cho phép nhà đầu tư đánh giá mức độ trưởng thành của doanh nghiệp không chỉ qua kết quả tài chính, mà qua cách doanh nghiệp ra quyết định và hành xử trong các giai đoạn thị trường biến động.
Trong khu vực, Thẻ điểm QTCT ASEAN (ACGS) được áp dụng và triển khai nhằm nâng cao tiêu chuẩn quản trị của các công ty niêm yết đại chúng, hướng tới xây dựng một thị trường vốn hội nhập trong ASEAN và thúc đẩy các doanh nghiệp được công nhận là “Tài sản ASEAN” (ASEAN Asset). Theo ông Phan Lê Thành Long – Tổng Giám đốc VIOD, việc được xếp vào danh sách này giống như một “con dấu” khẳng định chuẩn mực QTCT và uy tín đối với nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường vốn trong khu vực.
Theo kinh nghiệm từ chuyên gia quốc tế, bà Jackie Mah – Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Điều hành Viện Thành viên HĐQT Malaysia (ICDM) nhấn mạnh rằng HĐQT chính là chủ thể chuyển hóa các chuẩn mực và hệ quy chiếu quốc tế thành năng lực quản trị thực chất trong doanh nghiệp. Theo bà, việc thúc đẩy tính đa dạng của HĐQT – từ cấu trúc, nhiệm kỳ đến kinh nghiệm, chuyên môn và bộ kỹ năng – là yếu tố then chốt nhằm bảo đảm khuôn khổ và văn hóa quản trị lành mạnh.
Kiến tạo niềm tin và danh tiếng – Tài sản phi tài chính chiến lược của doanh nghiệp
Từ thực tiễn doanh nghiệp Việt Nam, ông Lê Thành Liêm – Thành viên HĐQT, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) cho rằng khoảng cách giữa khung pháp lý và chuẩn mực quốc tế chỉ có thể được thu hẹp bằng hành động thực chất của HĐQT. Việc chủ động ban hành nghị quyết riêng, soi chiếu và tự đánh giá doanh nghiệp theo các bộ tiêu chí QTCT không chỉ phản ánh tư duy quản trị tiến bộ, mà còn là nền tảng để xây dựng niềm tin và danh tiếng bền vững. Theo đó, các chuẩn mực khu vực và quốc tế được nhìn nhận như đích đến chiến lược giúp doanh nghiệp khẳng định uy tín, thay vì là những rào cản tuân thủ mang tính hình thức.
Từ góc nhìn của công ty chứng khoán, ông Nguyễn Khắc Hải – Giám đốc Khối phụ trách Luật và Kiểm soát tuân thủ, Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI khẳng định niềm tin và danh tiếng có mối quan hệ cơ hữu với nhau: danh tiếng tạo dựng niềm tin, và niềm tin củng cố danh tiếng. Với SSI, hai tài sản vô hình này được xây dựng dựa trên ba trụ cột chính: nâng cao tính minh bạch, văn hóa tuân thủ xuyên suốt toàn tổ chức, và hệ thống quản trị tự động dựa trên số hóa và quy trình.
Bên cạnh đó, hai phiên chuyên đề đặc biệt tại AF8 tiếp tục nhấn mạnh thông điệp xuyên suốt: bất kể mô hình doanh nghiệp nào, dù đang củng cố nội lực khu vực hay tiếp cận thị trường vốn toàn cầu, cơ sở gia tăng niềm tin và danh tiếng đều nằm ở chất lượng quản trị. Từ việc tích hợp ESG và quản trị rủi ro khí hậu vào chiến lược dài hạn, đến xây dựng cơ chế kế thừa, đối thoại và ra quyết định hiệu quả trong doanh nghiệp gia đình, tất cả đều hướng tới mục tiêu chung là nâng cao năng lực quản trị để tạo dựng niềm tin, thu hút dòng vốn chất lượng và khẳng định vị thế của doanh nghiệp Việt trong giai đoạn hội nhập sâu.
ACGS20 & VNCG50: Bệ phóng nâng chuẩn quản trị cho doanh nghiệp
Lần đầu tiên tại Việt Nam, VIOD giới thiệu sáng kiến “ACGS20 – Khát vọng vươn tầm khu vực”, tập trung vào nhóm 20 doanh nghiệp tiên phong đã có chiến lược và kế hoạch hành động rõ ràng nhằm nâng cao chất lượng quản trị, tăng cường minh bạch và hướng tới mục tiêu đạt xếp hạng “Tài sản ASEAN” trong các kỳ đánh giá ACGS tiếp theo. ACGS20 được giới thiệu nhằm góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển thị trường vốn giai đoạn 2026–2030 của Diễn đàn Thị trường Vốn ASEAN (ACMF) tại mỗi quốc gia, đồng thời nâng cao kết quả đánh giá QTCT của Việt Nam so với khu vực.
Đồng thời, năm 2025 là năm thứ 2 VIOD triển khai Sáng kiến Bộ thẻ điểm QTCT – VNCG50, đề cử 50 doanh nghiệp Việt Nam tiên phong và cam kết đảm bảo thực hành QTCT theo thông lệ tốt. VNCG50 hướng tới trợ giúp và thúc dẩy doanh nghiệp niêm yết Việt Nam cải thiện thực hành QTCT theo chuẩn mực và tiêu chí của ASEAN, nhằm thu hẹp khoảng cách thực hành QTCT của các doanh nghiệp Việt Nam với khu vực, và tạo tiền đề xây dựng Bộ chỉ số VNCG50 trong năm 2026.
ACGS20 và VNCG50 là bước đi cụ thể giúp doanh nghiệp Việt Nam tiệm cận chuẩn mực khu vực. Trong bức tranh hội nhập đó, những thay đổi trong xu hướng QTCT toàn cầu sẽ tiếp tục đặt ra những yêu cầu mới nào cho HĐQT và doanh nghiệp Việt Nam trong năm 2026?
This post is also available in:
English
