“Muốn huy động vốn dài hạn, doanh nghiệp cần xây dựng niềm tin dài hạn.” đó là thông điệp được bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD), nhấn mạnh tại buổi Gặp gỡ Báo chí ngày 18/11 trước thềm Diễn đàn Thường niên lần thứ 9 (AF9). Đằng sau câu chuyện huy động vốn là một yêu cầu rộng hơn đối với doanh nghiệp Việt Nam: Thị trường cần những cơ sở nào để tin vào khả năng tạo giá trị của doanh nghiệp không chỉ ở hiện tại, mà trong 3, 5 hay 10 năm tiếp theo?

Ngày 18/11/2026, tại trụ sở Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, VIOD cùng đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tổ chức buổi Gặp gỡ Báo chí giới thiệu Diễn đàn Thường niên lần thứ 9 với chủ đề “Gia tăng Giá trị Doanh nghiệp trên Thị trường Vốn: Xếp hạng Tín nhiệm và Quản trị Công ty”. Chương trình không chỉ cung cấp thông tin về AF9, mà mở ra cuộc trao đổi về những điều kiện doanh nghiệp cần chuẩn bị khi nhu cầu vốn trung và dài hạn ngày càng gắn chặt hơn với chất lượng tín nhiệm, minh bạch và năng lực Quản trị Công ty.

Bà Hà Thu Thanh, Chủ tịch Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) phát biểu tại buổi Gặp gỡ báo chí

Vốn dài hạn đặt ra một câu hỏi dài hạn về niềm tin

Khi doanh nghiệp bước vào một chu kỳ đầu tư mới, nhu cầu vốn không còn chỉ được đo bằng quy mô. Một kế hoạch phát triển trong nhiều năm đòi hỏi nguồn vốn có kỳ hạn phù hợp, chi phí có thể kiểm soát và khả năng đồng hành đủ dài với chiến lược doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, thị trường cổ phiếu và trái phiếu ngày càng cần phát huy vai trò bên cạnh kênh tín dụng ngân hàng để đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn. Nhưng khả năng tiếp cận những nguồn vốn này không chỉ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp muốn huy động bao nhiêu, hay kết quả lợi nhuận của kỳ gần nhất. Nó còn phụ thuộc vào mức độ thị trường có thể đánh giá được rủi ro, năng lực tạo dòng tiền và khả năng thực hiện những cam kết của doanh nghiệp trong tương lai.

Đó cũng là điểm bà Hà Thu Thanh đặt trọng tâm tại buổi gặp gỡ. Báo cáo tài chính cung cấp những dữ liệu quan trọng về kết quả đã đạt được, nhưng với một nhà đầu tư dài hạn, câu hỏi không dừng ở những gì doanh nghiệp đã làm được, điều họ cần hiểu là giá trị sẽ được tạo ra như thế nào trong những năm tiếp theo, vốn được sử dụng ra sao, rủi ro nào có thể ảnh hưởng tới chiến lược và doanh nghiệp có khả năng thực hiện những điều đã cam kết hay không.

Bởi vậy, niềm tin dài hạn không thể chỉ được xây dựng vào thời điểm doanh nghiệp bắt đầu cần vốn. Nó là kết quả của một quá trình tích lũy, thể hiện qua chất lượng quản trị, tính minh bạch và khả năng duy trì trách nhiệm giải trình qua nhiều chu kỳ kinh doanh. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt mà AF9 đặt ra: làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam huy động được nhiều vốn hơn, được thị trường tin tưởng, định giá tốt hơn và phát triển bền vững hơn?

Xếp hạng tín nhiệm và Quản trị Công ty: Chìa khóa gia tăng nguồn vốn dài hạn và giá trị doanh nghiệp

Một điểm đáng chú ý trong cách AF9 tiếp cận bài toán vốn là không đặt Xếp hạng Tín nhiệm và Quản trị Công ty như hai chủ đề đứng riêng.

Xếp hạng tín nhiệm cung cấp một đánh giá độc lập để nhà đầu tư và bên cấp vốn xem xét khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính và mức độ rủi ro của doanh nghiệp. Quản trị Công ty, ở một lớp khác, cho thấy hệ thống ra quyết định, trách nhiệm giải trình, quản trị rủi ro và khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp được tổ chức như thế nào. AF9 đặt hai yếu tố này trong mối liên hệ trực tiếp với khả năng tiếp cận nguồn vốn và gia tăng giá trị doanh nghiệp.

Tuy quản trị Công ty tốt không phải một sự bảo chứng rằng doanh nghiệp lập tức được xếp hạng tín nhiệm cao hơn hay có chi phí vốn thấp hơn, nhưng nó tạo ra nền tảng để doanh nghiệp chứng minh năng lực thực chất. Năng lực thực chất ở đây là chiến lược được xây dựng và giám sát ra sao, những rủi ro trọng yếu được quản lý như thế nào, quyền lợi của cổ đông và các bên liên quan được bảo vệ bằng cơ chế gì, và thông tin có đủ minh bạch để thị trường theo dõi hay không.

Vì vậy, thay vì nhìn QTCT như một yêu cầu cần hoàn thành sau khi doanh nghiệp đã lớn, thông điệp tại buổi gặp gỡ đặt vấn đề theo chiều ngược lại: Quản trị công ty là khoản đầu tư vào năng lực cạnh tranh và giá trị dài hạn của chính doanh nghiệp.

Chất lượng quản trị đang trở thành một cơ sở để thị trường phân biệt doanh nghiệp

Điều này càng trở nên đáng chú ý khi doanh nghiệp Việt Nam bước vào một thị trường vốn có mức độ hội nhập và khả năng so sánh cao hơn.

ASEAN Corporate Governance Scorecard (ACGS), sáng kiến của ASEAN Capital Markets Forum (ACMF), được triển khai từ năm 2011 với mục tiêu nâng cao tiêu chuẩn và thực hành QTCT của các doanh nghiệp niêm yết ASEAN, đồng thời nâng cao mức độ nhận diện của các doanh nghiệp được quản trị tốt đối với cộng đồng đầu tư quốc tế. Phiên bản ACGS được cập nhật năm 2023 để phản ánh G20/OECD Principles of Corporate Governance mới, với các nội dung về quyền cổ đông, minh bạch và công bố thông tin, trách nhiệm HĐQT, phát triển bền vững và khả năng chống chịu.

Từ góc độ Việt Nam, khoảng cách về chất lượng thực hành vẫn thể hiện khá rõ. Kết quả được VIOD chia sẻ tại buổi gặp gỡ báo chí cho thấy trong 100 doanh nghiệp được đánh giá, nhóm 20 doanh nghiệp dẫn đầu đạt điểm ACGS trung bình 81,1 điểm, cao hơn mức bình quân 65 điểm của ASEAN; trong khi 80 doanh nghiệp còn lại đạt trung bình 56,4 điểm.

Con số này cho thấy hai mặt của cùng một câu chuyện. Một nhóm doanh nghiệp Việt Nam đã có khả năng tiến tới những chuẩn thực hành cao hơn và cạnh tranh về chất lượng quản trị trong khu vực. Nhưng khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại cũng cho thấy việc nâng chuẩn chưa diễn ra đồng đều. 

Số doanh nghiệp tham gia phạm vi đánh giá đã tăng từ 69 lên 100 doanh nghiệp, trong khi khoảng 34% doanh nghiệp đạt trên mức trung bình. Đây là tín hiệu của một phạm vi đánh giá rộng hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu rõ hơn về tốc độ cải thiện của thị trường.

ACGS20 và VNCG50: Từ “chuẩn mực” đến một hệ tham chiếu cho doanh nghiệp và nhà đầu tư

Từ bối cảnh đó, AF9 năm nay dành một phần quan trọng cho hai sáng kiến ACGS20 và VNCG50.

ACGS20 ghi nhận nhóm 20 doanh nghiệp Việt Nam dẫn đầu kỳ đánh giá theo Thẻ điểm Quản trị Công ty ASEAN, hướng tới nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong tương quan khu vực và xa hơn là các chuẩn nhận diện dành cho những doanh nghiệp có chất lượng quản trị nổi bật tại ASEAN. Trong khi đó, VNCG50 được VIOD xây dựng như bộ tiêu chí đánh giá thực hành QTCT hàng năm dành cho doanh nghiệp niêm yết Việt Nam, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện thực hành, thu hẹp khoảng cách với khu vực và từng bước tạo tiền đề cho một bộ chỉ số VNCG50.

Quy trình lựa chọn VNCG50 được thiết kế theo hướng sàng lọc từng bước. Từ 100 doanh nghiệp được đánh giá theo bộ tiêu chí VNCG50, 70 doanh nghiệp đáp ứng điều kiện được đưa vào danh sách đề cử; từ đó, 50 doanh nghiệp được lựa chọn trên cơ sở kết quả đánh giá và xem xét của Hội đồng đánh giá. Cách tiếp cận này giúp VNCG50 không chỉ dừng ở việc ghi nhận những doanh nghiệp có thực hành tốt, mà còn tạo ra một hệ tham chiếu để doanh nghiệp nhìn lại khoảng cách quản trị của mình và để thị trường có thêm cơ sở phân biệt chất lượng QTCT giữa các doanh nghiệp niêm yết.

Hai sáng kiến nhằm tạo ra cho doanh nghiệp một điểm tham chiếu để nhìn lại khoảng cách giữa thực hành hiện tại và thông lệ tốt. Với nhà đầu tư, đây là thêm một lớp thông tin để xem xét chất lượng quản trị bên cạnh dữ liệu tài chính. Còn với thị trường, việc ngày càng nhiều doanh nghiệp chủ động đặt mình vào những hệ tiêu chí có thể so sánh cũng góp phần chuyển câu chuyện QTCT từ “đủ tuân thủ” sang “đủ chất lượng để được thị trường đánh giá”.

HĐQT là nơi niềm tin được chuyển thành thực hành

Một bộ tiêu chí hay một mức điểm chỉ có ý nghĩa khi những nguyên tắc phía sau được chuyển thành quyết định thực tế trong doanh nghiệp. Đó là lý do câu hỏi cuối cùng của AF9 quay trở lại với HĐQT.

Trong giai đoạn mới, HĐQT không thể chỉ dừng ở việc đáp ứng các yêu cầu tuân thủ, mà cần chủ động định hướng chiến lược vốn, nâng cao chất lượng QTCT và xây dựng năng lực tín nhiệm của doanh nghiệp.

Ở cấp độ thực hành, điều đó đặt ra những câu hỏi rất cụ thể: Chiến lược vốn có phù hợp với nhu cầu đầu tư dài hạn của doanh nghiệp hay không?; Giá trị doanh nghiệp sẽ được duy trì như thế nào trong 3, 5 hay 10 năm tới?; Những rủi ro nào có thể ảnh hưởng đến quá trình đó?; Và ai chịu trách nhiệm giám sát, bảo vệ lợi ích của cổ đông và các bên có liên quan?

Từ góc nhìn của các bên cấp vốn, những vấn đề này giúp thị trường đánh giá doanh nghiệp có một chiến lược rõ ràng, kỷ luật tài chính, cơ chế giám sát và khả năng thực thi đủ vững để quản lý nguồn vốn trong dài hạn hay không.

AF9 tiếp tục cuộc đối thoại từ “vì sao” sang “HĐQT cần làm gì?”

Buổi Gặp gỡ Báo chí ngày 18/11 đã đặt ra một mạch vấn đề mà AF9 sẽ tiếp tục đi sâu: từ triển vọng kinh tế và nhu cầu vốn, đến cách thị trường đánh giá tín nhiệm doanh nghiệp, nâng cao chất lượng thực hành QTCT và cuối cùng là hành động của HĐQT.

Chương trình AF9 ngày 03/12 sẽ tiếp tục mạch này với phần trình bày về toàn cảnh kinh tế Việt Nam 2026-2028 và tác động tới thị trường vốn của ông Michael Kokalari, Kinh tế trưởng VinaCapital; Xếp hạng Tín nhiệm doanh nghiệp và cơ hội gia tăng nguồn vốn trung hạn của ông Nguyễn Quang Thuân, FiinGroup & FiinRatings; Góc nhìn về vai trò của định chế chuyên nghiệp về QTCT từ bà Jackie Mah, Tổng Giám đốc Institute of Corporate Directors Malaysia; cùng phiên tọa đàm trung tâm với câu hỏi “Hội đồng Quản trị cần làm gì?”.

AF9 đồng thời sẽ vinh danh ACGS20 năm 2026 và VNCG50 năm 2026, không chỉ để ghi nhận những doanh nghiệp đi trước, mà còn tạo thêm những điểm tham chiếu để cộng đồng doanh nghiệp nhìn lại chính mình trong hành trình nâng chuẩn quản trị.

Khi thị trường vốn trở nên chuyên nghiệp và có tính so sánh cao hơn, niềm tin sẽ ngày càng ít được xây dựng bằng một thông điệp đơn lẻ hay một kết quả kinh doanh của một năm mà được tích lũy qua chất lượng quyết định, mức độ minh bạch, khả năng quản trị rủi ro và sự nhất quán giữa điều doanh nghiệp cam kết với những gì doanh nghiệp thực sự thực hiện.

Diễn đàn Thường niên lần thứ 9 (AF9 2026) do Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) tổ chức, với chủ đề “Gia tăng Giá trị Doanh nghiệp trên Thị trường Vốn: Xếp hạng Tín nhiệm và Quản trị Công ty” là không gian đối thoại chiến lược nhằm phân tích bức tranh quản trị công ty và vai trò của xếp hạng tín nhiệm trong việc khơi thông nguồn vốn dài hạn. Sự kiện dự kiến quy tụ khoảng 350 lãnh đạo cấp cao cùng thảo luận các giải pháp củng cố niềm tin và nâng tầm năng lực cạnh tranh cốt lõi cho doanh nghiệp.

Thời gian: 08:00 – 13:30 | Thứ Năm, 03/12/2026
Địa điểm: Sheraton Saigon Grand Opera Hotel, TP. Hồ Chí Minh 
Thông tin và đăng ký tham dự: https://crm.viod.vn/annual-forum-9 

Chia sẻ bài viết